UuDiem.comƯu Điểm
Đồ dùng nhà bếp

Nồi lẩu điện hay bếp gas mini: ăn lẩu tại nhà chọn loại nào cho tiện và an toàn

Nồi lẩu điện không có lửa hở nhưng cần ổ cắm, bếp gas mini lửa mạnh, cơ động nhưng phải giữ an toàn lon gas. So ưu nhược, rủi ro và cách chọn cho bữa lẩu nhà.

Family dinner on a tiled floor mat in a Can Tho house, steaming hotpot in the center, relatives seen from shoulders down reaching with chopsticks, warm evening lamp light

Nồi lẩu điện hợp với bữa lẩu trong nhà có sẵn ổ cắm gần bàn ăn và có trẻ nhỏ chạy quanh, còn bếp gas mini hợp với chỗ không có điện tiện, ăn ngoài sân, ngoài ban công thoáng hoặc khi cần lửa mạnh cho nồi lớn. Cả hai đều dùng được cho một bữa lẩu ngon; khác biệt lớn nhất nằm ở rủi ro mỗi loại mang theo và cách bạn kiểm soát rủi ro đó.

Bài so theo loại thiết bị, không theo hãng: nguyên lý, ưu nhược, chi phí dùng lâu dài nói tương đối, những lỗi an toàn hay gặp với lon gas và với dây điện, và một phương án thứ ba nhiều nhà đang dùng là bếp từ đơn đặt nồi lẩu riêng. Thông số cụ thể của từng máy, hãy đọc trên tem và trong sách hướng dẫn.

Hai cách đun khác nhau từ gốc

Nồi lẩu điện là một khối liền: mâm nhiệt nằm ở đáy hoặc trong đế, nồi gắn chặt hoặc đặt khít lên đế, có núm chỉnh mức nóng. Nhiệt sinh ra ngay dưới đáy nồi, không có ngọn lửa, không đốt nhiên liệu nên không sinh khí thải trong phòng. Đổi lại, nồi phải nối dây điện tới ổ cắm, và công suất bị giới hạn bởi thiết kế của chính nồi.

Bếp gas mini là bếp đốt khí hoá lỏng đựng trong lon nhỏ lắp vào hộc bên hông bếp. Ngọn lửa trần làm nóng đáy nồi đặt trên kiềng. Bếp không cần điện, mang đi đâu cũng được, lửa thường mạnh và chỉnh to nhỏ tức thì. Nhưng bếp đốt gas trong không khí, sinh ra hơi nóng, hơi nước và các sản phẩm cháy, nên cần chỗ thông gió; lon gas lại nằm sát ngay cạnh vùng nóng.

Phương án thứ ba là bếp từ đơn đặt trên bàn kèm một nồi lẩu đáy nhiễm từ. Cách này không có lửa hở như nồi lẩu điện, nồi tháo rời rửa thoải mái, bếp dùng được cho việc khác ngoài bữa lẩu. Điểm cần lưu ý là bếp từ đơn công suất khá lớn, cần ổ cắm tốt, và mặt kính rất nóng sau khi nhấc nồi ra.

Ưu nhược điểm theo từng tiêu chí

Bảng tóm tắt khuynh hướng chung; máy cụ thể có thể khác.

Tiêu chíNồi lẩu điệnBếp gas mini
Nguồn năng lượngĐiện, cần ổ cắm gần bànLon gas, không cần điện
Lửa hở và khí thảiKhông cóCó, cần thông gió
Độ mạnh và tốc độ sôi lạiVừa phải, nồi lớn sôi lại chậmThường mạnh, chỉnh nhanh
Tính cơ độngPhụ thuộc dây và ổ điệnMang đi sân vườn, dã ngoại
Rửa dọnNồi liền đế không ngâm nước đượcBếp lau riêng, nồi rửa thoải mái
Rủi ro chínhVấp dây, kéo đổ nồi, ổ cắm quá tải, chạm vỏ nóngLon gas quá nhiệt, rò gas, khí CO ở chỗ kín
Chi phí dùng lâu dàiTiền điện mỗi bữaTiền mua lon gas thay thế

Nhìn bảng có thể thấy không loại nào an toàn tuyệt đối. Nồi lẩu điện chuyển rủi ro từ lửa sang dây điện và vật nóng; bếp gas mini mang rủi ro của nhiên liệu dễ cháy đặt sát nguồn nhiệt. Chọn loại nào thì cũng phải đi kèm thói quen dùng đúng.

An toàn bếp gas mini: những lỗi gây nguy hiểm hay gặp nhất

Lon gas mini là bình chứa áp suất. Khi lon bị nóng lên, áp suất bên trong tăng và có thể gây nổ. Phần lớn tai nạn đến từ việc làm lon nóng lên mà người dùng không để ý:

  • Đặt vỉ nướng, khay lớn, chảo rộng hoặc nồi to hơn mặt bếp, trùm qua cả hộc chứa lon; nhiệt hắt xuống làm lon nóng nhanh.
  • Đặt hai bếp gas mini sát nhau, hoặc đặt bếp cạnh nguồn nhiệt khác, khiến lon của bếp này bị bếp kia nung.
  • Lắp lon không khớp rãnh, cần gạt không về đúng vị trí, gioăng chỗ nối bị hở; nghe tiếng xì hay ngửi mùi gas là phải khoá ngay.
  • Dùng lon móp, gỉ, phồng, hoặc lon đã để lâu ngoài nắng.
  • Để lon dự phòng ngay cạnh bếp đang đỏ lửa; lon dự phòng cần cất xa, nơi mát.
  • Dùng bếp trong phòng kín, phòng máy lạnh đóng cửa, gian bếp không cửa sổ; khói có thể không thấy nhưng khí CO vẫn tích lại.
  • Quên tháo lon ra khỏi bếp sau khi dùng xong và cất cả bếp lẫn lon vào tủ.

Nếu thấy lon nóng tay, bếp xì gas hay lửa bùng bất thường, hãy tắt van, không di chuyển nồi nước sôi vội vàng, cho mọi người tránh xa rồi mới xử lý. Bếp gas mini có cơ chế ngắt gas tự động khi áp suất lon tăng cao; đây là lớp bảo vệ cuối, không phải lý do để bỏ qua các điều trên.

An toàn nồi lẩu điện: rủi ro nằm ở dây, ổ cắm và chỗ đặt

Dây điện vắt ngang lối đi. Bàn lẩu thường đông người, trẻ con chạy quanh. Một cú vấp dây có thể kéo cả nồi nước sôi đổ xuống. Hãy đặt nồi sao cho dây đi sát tường hoặc dưới gầm bàn, không băng qua chỗ người ngồi.

Ổ cắm nối dài chịu tải kém. Nồi lẩu điện chạy liên tục suốt bữa ăn, nếu cắm chung ổ nối dài với ấm siêu tốc hay máy khác, ổ và dây có thể nóng chảy. Dùng ổ tường còn tốt hoặc ổ nối dài có dây đủ lớn, không cuộn dây khi đang chạy.

Nước tràn vào đế. Nồi liền đế không được ngâm hay xối nước vào phần có điện. Khi châm thêm nước lẩu, rót từ từ, đừng để tràn qua miệng nồi.

Vỏ nồi nóng. Thân nồi lẩu điện nóng suốt bữa; nhà có trẻ nhỏ nên đặt nồi ở giữa bàn, xa mép.

Nồi cạn nước giữa bữa. Lẩu sôi lâu, nước rút dần mà mọi người mải nói chuyện. Nồi điện để cạn có thể làm cháy đáy, bốc khói và hỏng lớp chống dính; nhiều nồi có bảo vệ quá nhiệt nhưng không nên trông vào đó. Giữ sẵn một bình nước dùng nóng cạnh bàn để châm thêm, và tắt nồi trước khi rời bàn.

Dấu hiệu nên ngừng dùng. Phích cắm đổi màu, có mùi khét, núm chỉnh lỏng, đèn báo chập chờn, hoặc tay chạm vào vỏ thấy tê. Lúc đó hãy rút điện và mang đi kiểm tra, không tự tháo mâm nhiệt.

Mấy kiểu nồi lẩu điện và bếp gas mini thường gặp

Nồi lẩu điện liền đế. Nồi và mâm nhiệt là một khối. Gọn, rẻ khi mua, nhưng không ngâm nước được và khi mâm hỏng thường phải thay cả bộ. Hợp với nhà ăn lẩu thỉnh thoảng, ít người.

Nồi lẩu điện có nồi rời. Lòng nồi nhấc ra khỏi đế để rửa như nồi thường. Rửa dọn dễ hơn hẳn, đổi lại cần kiểm tra khớp nối giữa nồi và đế có khô ráo trước khi cắm điện lại.

Nồi lẩu hai ngăn. Một nồi chia hai nửa để nấu hai vị nước lẩu, chẳng hạn một nửa cay và một nửa thanh cho trẻ nhỏ. Có ở cả dạng nồi điện lẫn nồi rời đặt lên bếp; điểm cần để ý là hai ngăn sôi cùng một mức nhiệt.

Bếp gas mini một lon thông thường. Dạng phổ biến nhất, hộc lon nằm bên hông. Kiểm tra bếp có cơ chế ngắt gas khi lon quá áp và cần gạt lắp lon chắc chắn, không lỏng.

Bếp gas mini dùng ngoài trời, chắn gió. Một số bếp có thành chắn gió quanh ngọn lửa, hợp đi dã ngoại. Thành chắn giúp lửa ổn định ngoài gió nhưng cũng giữ nhiệt quanh bếp nhiều hơn, nên càng cần để ý đừng dùng nồi quá cỡ.

Bếp từ đơn kèm nồi lẩu nhiễm từ. Không phải nồi lẩu điện đúng nghĩa nhưng nhiều nhà dùng thay thế. Ưu thế là bếp và nồi đều dùng được cho việc khác; cần thử nồi có hút nam châm ở đáy trước khi mua.

Chi phí sở hữu và sự tiện lợi trong nhiều năm

Khi mua, bếp gas mini và nồi lẩu điện cỡ phổ thông thường không chênh nhau nhiều. Khác biệt nằm ở chi phí dùng: bếp gas mini cần lon thay thế, mỗi lon chỉ dùng được vài bữa tuỳ lửa to nhỏ; nồi lẩu điện chỉ tốn tiền điện. Với nhà ăn lẩu đều đặn mỗi tuần, tiền lon gas cộng lại đáng để tính. Với nhà vài tháng mới ăn một lần, khoản này không đáng kể.

Độ bền cũng khác. Bếp gas mini cấu tạo đơn giản, bộ phận hay hỏng là bộ đánh lửa và gioăng chỗ lắp lon. Nồi lẩu điện hay hỏng ở mâm nhiệt, rơ le nhiệt và lớp chống dính trong lòng nồi; nồi liền đế mà hỏng mâm thì thường phải thay cả nồi.

Việc rửa dọn sau bữa ăn hay bị bỏ quên khi so sánh. Nồi lẩu điện liền đế phải lau và rửa khéo, không ngâm được, mỡ bám quanh mép đế lâu ngày khó làm sạch. Bếp gas mini và bếp từ đơn cho phép dùng nồi rời, rửa trong chậu bình thường. Nếu ai trong nhà là người rửa nồi, hãy hỏi ý người đó trước khi mua.

Chọn theo hoàn cảnh: bốn câu hỏi tự kiểm

Trả lời bốn câu dưới đây theo đúng nơi và cách nhà bạn hay ăn lẩu:

  1. Bữa lẩu thường diễn ra ở đâu: trong phòng có máy lạnh, trên bàn gần ổ điện, ngoài sân, hay đi dã ngoại? Chỗ kín và gần điện nghiêng về nồi điện hoặc bếp từ đơn; ngoài trời nghiêng về bếp gas.
  2. Nhà có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi đi lại quanh bàn không? Có thì cần tính kỹ đường dây điện hoặc chỗ đặt lon gas.
  3. Bao lâu ăn lẩu một lần và nồi cỡ nào? Ăn thường xuyên, nồi lớn thì tính cả tiền lon gas và sức nóng cần có.
  4. Thiết bị còn dùng vào việc gì khác ngoài lẩu? Bếp từ đơn hoặc bếp gas mini còn nấu được món khác; nồi lẩu điện gắn chủ yếu với bữa lẩu.

Ví dụ giả định: một gia đình ở chung cư, ăn lẩu trong phòng khách có điều hoà, có hai con nhỏ. Bếp gas mini trong phòng kín là lựa chọn không hợp; nồi lẩu điện hoặc bếp từ đơn đặt giữa bàn, dây đi sát tường, phù hợp hơn. Một nhóm bạn hay đi cắm trại lại cần bếp gas mini và một bộ quy tắc giữ lon an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Ăn lẩu bằng bếp gas mini trong phòng máy lạnh có sao không?

Không nên. Phòng máy lạnh thường đóng kín cửa, bếp gas đốt lâu làm khí CO và hơi nóng tích lại mà người ngồi không nhận ra. Nếu ăn trong nhà, hãy dùng nồi lẩu điện hoặc bếp từ đơn, hoặc ăn ở nơi thoáng gió.

Vì sao không được đặt vỉ nướng rộng lên bếp gas mini?

Vỉ hay khay rộng trùm qua hộc chứa lon sẽ hắt nhiệt xuống, làm lon nóng lên và tăng áp suất bên trong. Đây là nguyên nhân gây nổ lon gas hay được nhắc tới. Chỉ dùng nồi, chảo có kích thước trong phạm vi mặt bếp theo hướng dẫn.

Nồi lẩu điện có tốn điện nhiều không?

Mức tiêu thụ phụ thuộc công suất ghi trên tem và thời gian chạy. Một bữa lẩu chạy liên tục khoảng một hai giờ, chủ yếu ở mức giữ sôi nhỏ. Đọc công suất trên tem rồi ước theo thời gian bữa ăn nhà bạn để có con số thật.

Bếp từ đơn nấu lẩu có tốt hơn nồi lẩu điện không?

Bếp từ đơn linh hoạt hơn vì dùng được cho nhiều việc và nồi rửa rời dễ, nhưng cần nồi đáy nhiễm từ và ổ cắm chịu tải. Nồi lẩu điện gọn một khối, công suất thường nhỏ hơn. Tuỳ nhà bạn ưu tiên sự gọn hay sự đa năng.

Lon gas mini đã dùng dở cất thế nào cho an toàn?

Tháo lon ra khỏi bếp, đậy nắp nhựa nếu còn, cất nơi khô mát, xa bếp nấu, xa ánh nắng và ngoài tầm tay trẻ em. Không cất lon trong cốp xe để ngoài trời nắng hay cạnh máy móc toả nhiệt.

Ngửi thấy mùi gas khi đang dùng bếp mini thì làm gì?

Khoá van bếp ngay, không bật tắt công tắc điện gần đó, mở cửa cho thoáng, tháo lon ra khi bếp đã nguội và kiểm tra khớp nối. Nếu mùi vẫn còn hoặc lon bị rò, đưa lon ra chỗ thoáng ngoài trời, xa nguồn lửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138