Máy đánh trứng cầm tay đủ cho phần lớn việc của người mới làm bánh: đánh bông lòng trắng, đánh kem, trộn bột bánh bông lan, bánh quy. Máy trộn bột để bàn đáng cân nhắc khi bạn nhồi bột bánh mì thường xuyên, làm mẻ lớn, hoặc cần rảnh tay để làm việc khác trong lúc máy chạy. Hai loại khác nhau không chỉ ở công suất mà ở cách máy giữ tô, cách đầu trộn chuyển động và lượng bột máy chịu được.
Bài so theo loại máy, không so hãng hay mẫu: cơ chế làm việc, việc làm được và không làm được, chỗ để, độ ồn, chi phí nói tương đối, những điểm an toàn và một lộ trình nâng cấp hợp lý cho người làm bánh tại nhà ở Việt Nam, nơi bếp thường nhỏ và mặt bàn không rộng.
Khác nhau ở cơ chế: tay cầm máy hay máy cầm tô
Máy đánh trứng cầm tay gồm một thân động cơ nhỏ, hai que đánh lắp vào phía dưới. Người dùng cầm máy, di chuyển que quanh tô. Que đánh dạng lồng thưa để đưa không khí vào trứng, kem; nhiều máy kèm thêm cặp que xoắn để trộn bột đặc. Động cơ nhỏ và nhẹ để tay cầm được lâu, nên sức kéo có giới hạn.
Máy trộn bột để bàn có thân nặng đứng trên mặt bàn, tô gắn cố định vào đế, đầu trộn quay quanh trục của nó đồng thời đi vòng quanh tô ở nhiều mẫu, để quét gần hết lòng tô. Máy thường kèm ba đầu: que lồng để đánh bông, đầu dẹt để trộn bột bánh, móc xoắn để nhồi bột bánh mì. Vì thân máy nặng và động cơ lớn hơn, máy chịu được bột dẻo đặc mà máy cầm tay không kéo nổi.
Khác biệt lớn nhất trong trải nghiệm là đôi tay. Với máy cầm tay, bạn đứng cầm máy suốt thời gian đánh, lâu thì mỏi tay. Với máy để bàn, bạn bật máy rồi quay sang cân bột, chuẩn bị khuôn. Với người làm bánh vài lần một tháng, khác biệt này nhỏ; với người làm bánh để bán nhỏ lẻ tại nhà, khác biệt này là cả buổi làm việc.
Việc nào máy nào làm được
Bảng dưới xếp theo những việc làm bánh hay gặp. Mức đánh giá là khuynh hướng chung, phụ thuộc thêm vào lượng nguyên liệu mỗi mẻ.
| Việc | Máy đánh trứng cầm tay | Máy trộn bột để bàn |
|---|---|---|
| Đánh bông lòng trắng, làm bánh bông lan | Làm tốt với mẻ gia đình | Làm tốt, rảnh tay, mẻ lớn hơn |
| Đánh kem tươi | Làm tốt, dễ quan sát và dừng đúng lúc | Làm tốt, cần canh để không đánh quá tay |
| Trộn bột bánh quy, bột bánh nướng | Được với lượng nhỏ | Thoải mái, cả bột đặc |
| Nhồi bột bánh mì, bánh bao | Chỉ lượng rất nhỏ bằng que xoắn, dễ nóng máy | Việc chính của móc nhồi |
| Đánh bơ với đường | Được, mất thời gian hơn | Nhanh và đều |
| Mẻ nhỏ một hai quả trứng | Thuận tiện | Que khó chạm tới đáy nếu tô quá lớn |
| Cất gọn sau khi dùng | Bỏ vào ngăn kéo | Cần chỗ cố định trên mặt bàn hoặc tủ |
Điểm hay bị bỏ qua là mẻ nhỏ. Máy để bàn với tô lớn đôi khi không đánh được một lòng trắng trứng vì que không chạm đủ, trong khi máy cầm tay với tô nhỏ làm việc này dễ dàng.
Ưu điểm và nhược điểm của máy đánh trứng cầm tay
Gọn và linh hoạt. Dùng được với bất kỳ tô nào, kể cả tô đặt trên nồi nước nóng khi làm bông lan trứng nguyên quả hay kem trứng cần đun cách thuỷ.
Dễ quan sát. Bạn cầm máy, nhìn sát vào tô, thấy rõ lúc lòng trắng chuyển sang chóp mềm hay chóp cứng để dừng đúng lúc.
Chi phí mua thấp hơn. Phù hợp để thử xem mình có theo nổi việc làm bánh không trước khi đầu tư lớn hơn.
Nhược điểm: sức kéo có hạn. Bột bánh mì dẻo, bột bánh quy đặc làm động cơ chạy nặng, nóng nhanh. Hầu hết sách hướng dẫn ghi thời gian chạy liên tục tối đa và yêu cầu nghỉ máy; vượt mức đó dễ cháy động cơ.
Nhược điểm: mỏi tay và văng bột. Đánh lâu mỏi cổ tay, que nhấc lên khỏi bề mặt khi đang chạy làm bột văng. Nên bắt đầu ở tốc độ thấp và tô có thành cao.
Ưu điểm và nhược điểm của máy trộn bột để bàn
Rảnh tay, đều tay. Máy chạy đều trong suốt thời gian đánh hay nhồi, người làm có thể chuẩn bị việc khác.
Nhồi được bột bánh mì. Móc nhồi làm thay phần việc nặng nhất của bánh mì, bánh bao, bánh pizza. Dù vậy vẫn cần học cách nhận biết bột đạt độ đàn hồi, máy không tự biết lúc nào dừng.
Mẻ lớn hơn. Hợp với người làm bánh cho cả nhà đông người hoặc nhận đơn nhỏ. Lượng bột tối đa ghi trong sách hướng dẫn; nhồi quá lượng cho phép làm máy rung lắc, nóng và mòn bánh răng.
Nhược điểm: nặng, chiếm chỗ. Thân máy nặng để đứng vững khi nhồi, nên không tiện cất lên tủ cao. Bếp nhỏ phải dành riêng một góc bàn.
Nhược điểm: chi phí mua cao hơn và ồn hơn. Máy chạy lâu ở tốc độ cao khá ồn, nhà ở chung cư nên để ý giờ dùng. Phụ kiện thay thế như tô, móc nhồi cũng nên hỏi trước có bán rời không.
Độ ồn, chỗ để và việc rửa dọn sau mỗi mẻ
Hai loại máy đều ồn khi chạy ở tốc độ cao, nhưng theo hai kiểu khác nhau. Máy cầm tay kêu rít của động cơ nhỏ quay nhanh, thời gian chạy thường ngắn. Máy để bàn có tiếng động cơ trầm hơn nhưng chạy lâu, khi nhồi bột nặng thân máy còn rung và lắc nhẹ trên mặt bàn. Nhà ở chung cư, có em bé ngủ hay hàng xóm sát vách, nên làm phần nhồi bột vào giờ hợp lý và đặt một tấm lót cao su dưới chân máy.
Chỗ để là câu hỏi thực tế nhất ở các căn bếp Việt Nam. Máy cầm tay cất gọn trong ngăn kéo, cùng hộp que đánh. Máy để bàn nặng, nhấc lên tủ cao để cất mỗi lần là việc ít ai duy trì được lâu; thực tế nó sẽ đứng cố định một góc bàn. Nếu góc đó đang dành cho thớt và chỗ sơ chế, bạn phải tính lại cách bố trí cả bếp.
Việc rửa dọn cũng khác. Que đánh của máy cầm tay tháo ra rửa nhanh. Máy để bàn có tô lớn, đầu trộn, có khi thêm nắp chắn văng; bột bám vào chỗ nối đầu trộn và thân máy cần lau khăn ẩm sau khi rút điện. Một số phụ kiện rửa được bằng máy rửa bát, một số không, tuỳ chất liệu; hãy xem sách hướng dẫn để không làm xỉn lớp phủ của đầu trộn.
Đọc thông số trước khi mua: so cái gì cho đúng
Thay vì chỉ nhìn con số công suất in to trên hộp, hãy xem lần lượt những thông tin dưới đây và đặt cạnh mẻ bánh bạn hay làm:
- Lượng bột tối đa cho mỗi lần nhồi ghi trong sách hướng dẫn, thường tính theo khối lượng bột mì; đây là con số quyết định máy có nhồi nổi mẻ bánh mì của bạn không.
- Thời gian chạy liên tục tối đa và thời gian nghỉ máy, nhất là với máy cầm tay.
- Số cấp tốc độ và có tốc độ khởi động chậm không, để bột không văng khi vừa bật.
- Dung tích và chất liệu tô của máy để bàn, cùng việc tô có tay cầm, có nắp chắn văng hay không.
- Phụ kiện đi kèm: que lồng, đầu dẹt, móc nhồi, que xoắn; phụ kiện thay thế có bán rời không.
- Kích thước máy khi ngửa đầu, so với khoảng trống dưới tủ treo nhà bạn.
Nếu chỗ bán cho xem máy thật, hãy thử nhấc máy cầm tay lên giữ trong vài phút như khi đánh trứng, và thử ngửa đầu máy để bàn xem bản lề có chắc không. Những cảm nhận này khó thấy qua mô tả trên hộp.
An toàn khi dùng cả hai loại máy
Máy trộn và máy đánh trứng đều có bộ phận quay mạnh. Những thói quen dưới đây giảm phần lớn rủi ro:
- Rút phích điện trước khi lắp, tháo que hay móc; không chỉ tắt công tắc.
- Không đưa tay, thìa, phới vào tô khi máy đang chạy; muốn vét thành tô thì dừng máy trước.
- Buộc tóc dài, tránh để dây đeo, khăn quàng, ống tay áo rộng gần đầu quay.
- Đặt máy để bàn trên mặt phẳng chắc, không đặt sát mép; khi nhồi bột nặng, máy có thể rung và dịch chuyển.
- Tuân theo thời gian chạy tối đa và lượng bột tối đa trong sách hướng dẫn, cho máy nghỉ khi thân máy nóng.
- Không để trẻ tự bật máy; cất que đánh và móc nhồi ngoài tầm tay trẻ.
- Không nhúng thân động cơ vào nước; lau bằng khăn ẩm sau khi rút điện.
Nếu máy có mùi khét, tia lửa nhìn thấy qua khe thông gió, hay dây điện nóng bất thường, ngừng dùng và mang máy đi kiểm tra. Đừng tự tháo vỏ động cơ để sửa.
Lộ trình nâng cấp cho người làm bánh tại nhà
Thay vì mua ngay máy lớn, nhiều người làm bánh đi theo trình tự dưới đây. Mỗi bước chỉ chuyển sang bước sau khi thật sự vướng:
- Bắt đầu bằng phới lồng và tô thép cho vài mẻ đầu để hiểu bột, hiểu trứng.
- Mua máy đánh trứng cầm tay khi thấy đánh lòng trắng bằng tay quá mất sức hoặc không đều.
- Theo dõi trong vài tháng: bạn làm bánh mì bao nhiêu lần, mẻ thường lớn cỡ nào, có thấy máy cầm tay nóng hay chậm không.
- Nếu bánh mì, bánh bao trở thành món làm đều đặn, hoặc bạn bắt đầu nhận đơn nhỏ, lúc đó cân nhắc máy trộn bột để bàn.
- Trước khi mua, đo khoảng trống trên mặt bàn và chiều cao dưới tủ treo, vì đầu máy thường phải ngửa lên khi lắp tô.
- Giữ lại máy cầm tay; nó vẫn hữu ích cho mẻ nhỏ và việc cần đánh cách thuỷ.
Ví dụ giả định: một người làm bánh bông lan, bánh quy mỗi cuối tuần cho gia đình, thỉnh thoảng làm bánh mì sandwich. Máy cầm tay kèm que xoắn đủ cho nhu cầu này. Khi người đó bắt đầu nướng bánh mì mỗi ngày cho cả nhà ăn sáng, máy trộn để bàn mới thật sự tiết kiệm sức.
Câu hỏi thường gặp
Máy đánh trứng cầm tay có nhồi được bột bánh mì không?
Nhiều máy có kèm que xoắn để nhồi lượng bột nhỏ, nhưng bột bánh mì dẻo làm động cơ chạy nặng và nóng nhanh. Hãy làm theo lượng bột và thời gian chạy tối đa trong sách hướng dẫn, cho máy nghỉ giữa chừng.
Máy trộn bột để bàn có đánh được kem tươi không?
Được, bằng que lồng đi kèm. Vì máy đánh nhanh và đều, kem có thể qua mức bông mịn sang tách nước nếu không canh. Nên đánh ở tốc độ vừa và dừng kiểm tra vài lần khi gần đạt.
Người mới làm bánh nên mua máy nào trước?
Thường nên bắt đầu với máy đánh trứng cầm tay vì gọn, chi phí mua thấp và đủ cho bánh bông lan, bánh quy, kem. Khi việc nhồi bột bánh mì trở thành thường xuyên mới cần cân nhắc máy để bàn.
Vì sao máy cầm tay bị nóng và có mùi khi đánh lâu?
Động cơ nhỏ chạy liên tục với bột đặc sẽ nóng lên. Mùi nóng nhẹ có thể xuất hiện ở máy mới, nhưng mùi khét hay khói là dấu hiệu phải dừng ngay, rút điện và để máy nguội, sau đó mang đi kiểm tra nếu còn bất thường.
Có cần máy để bàn công suất thật lớn không?
Công suất chỉ là một phần; cách truyền động, độ nặng của thân máy và lượng bột cho phép cũng quan trọng. Hãy đọc lượng bột tối đa trong sách hướng dẫn và so với mẻ bạn hay làm, thay vì chỉ nhìn con số oát.
Nhà bếp nhỏ có nên mua máy trộn bột để bàn không?
Chỉ nên khi bạn dùng đều đặn. Máy nặng, không tiện cất lên tủ, nếu đặt cố định sẽ chiếm một góc bàn. Đo trước khoảng trống và chiều cao dưới tủ treo, vì nhiều máy phải ngửa đầu khi lắp tô.