UuDiem.comƯu Điểm
Nhà ở và nội thất

Sàn gỗ tự nhiên hay sàn gỗ công nghiệp: cấu tạo, độ bền mặt, chịu nước và chăm sóc

So sánh sàn gỗ tự nhiên và sàn gỗ công nghiệp: cấu tạo, chống trầy, co ngót, sợ nước ra sao, đánh bóng lại được không, tiếng bước chân và hợp với nhà nào.

Barefoot child walking across a warm wooden floor in a quiet bedroom in Bac Ninh, low angle near the floor, afternoon light on planks, face not visible

Sàn gỗ tự nhiên cho cảm giác thật, ấm chân, sửa và đánh bóng lại được nhiều lần, nhưng co ngót theo độ ẩm, dễ trầy hơn và cần chăm sóc; sàn gỗ công nghiệp có mặt chống trầy khá, vân đều, thi công nhanh, nhưng sợ nước ngấm vào mép và không thể chà làm mới khi mặt đã mòn. Ở giữa hai loại còn sàn gỗ kỹ thuật, một lớp gỗ thật trên cốt ván nhiều lớp.

Bài này so theo loại, không theo hãng hay dòng sản phẩm. Bạn sẽ thấy cấu tạo khác nhau dẫn đến cách chịu trầy, chịu nước, tiếng bước chân và tuổi thọ khác nhau thế nào. Nếu bạn đang cân giữa sàn gỗ và sàn nhựa hay gạch vân gỗ, đó là một câu hỏi khác; bài này chỉ tập trung vào hai loại sàn gỗ.

Cấu tạo: gỗ thật nguyên thanh và ván ép có lớp in vân

Sàn gỗ tự nhiên là những thanh gỗ xẻ nguyên khối từ thân cây, được sấy, gia công hèm ghép, rồi phủ sơn hoặc dầu bảo vệ bề mặt. Mỗi thanh là gỗ thật từ mặt đến đáy, nên vân, màu và mắt gỗ khác nhau giữa các thanh. Các loại gỗ hay dùng ở Việt Nam gồm nhóm gỗ cứng như căm xe, gõ, chiu liu và các loại gỗ nhập như sồi, óc chó; mỗi loại có độ cứng, độ ổn định và màu khác nhau.

Sàn gỗ công nghiệp phổ biến ở Việt Nam thực chất là sàn có cốt ván sợi mật độ cao, ép sợi gỗ với keo dưới áp lực lớn. Trên cốt là lớp giấy in vân gỗ, trên cùng là lớp phủ trong suốt có chứa hạt cứng để chịu mài mòn. Mặt đáy có lớp cân bằng chống cong. Toàn bộ thành một tấm đồng nhất, vân là ảnh in, nên các thanh rất đều nhau.

Sàn gỗ kỹ thuật là loại trung gian: một lớp gỗ thật mỏng ở mặt trên, dán lên cốt ván nhiều lớp đan chéo. Nhờ cốt đan chéo, sàn ổn định hơn gỗ nguyên thanh khi độ ẩm thay đổi, trong khi bề mặt vẫn là gỗ thật. Số lần có thể chà nhám làm mới phụ thuộc độ dày lớp gỗ mặt.

So sánh theo tiêu chí dùng thật

Các dòng dưới là xu hướng theo loại. Chất lượng từng sản phẩm khác nhau nhiều, nên khi chọn bạn đọc thông số của chính sản phẩm đó.

Tiêu chíSàn gỗ tự nhiênSàn gỗ công nghiệp
Chống trầy bề mặtPhụ thuộc độ cứng gỗ và lớp sơn; dễ thấy vết hơnLớp phủ chịu mài mòn khá, tuỳ cấp độ
Co ngót theo độ ẩmCó, rõ theo mùaÍt hơn trong phòng khô
Gặp nướcChịu nước tốt hơn nếu lau khô kịp, vẫn có thể congMép ván dễ phồng khi nước ngấm, khó phục hồi
Làm mới khi mònChà nhám, sơn lại đượcKhông chà được, phải thay tấm
Cảm giác, âm thanhĐặc, ấm chân, tiếng bước nặngCó thể kêu lộp cộp nếu lót kém
Vân và màuMỗi thanh khác nhau, có mắt gỗĐều, theo mẫu in
Thi côngLâu hơn, cần nền khô, thợ quenNhanh, lát nổi trên lớp lót

Bảng cho thấy điểm mạnh cốt lõi của gỗ tự nhiên là tuổi thọ có thể kéo dài nhờ làm mới được, còn điểm mạnh của gỗ công nghiệp là ổn định, dễ thi công và mặt chịu trầy ở mức sử dụng gia đình.

Nước và độ ẩm: chỗ hai loại hỏng khác nhau

Sàn gỗ công nghiệp sợ nước ở mép. Mặt trên của sàn gỗ công nghiệp có lớp phủ khá kín, nhưng mép hèm là cốt ván sợi. Nước đổ ra sàn và đọng lâu, lau sàn bằng giẻ ướt sũng, hay nước rò từ ống điều hoà sẽ ngấm qua khe ghép, làm mép ván nở lên thành gờ. Ván đã phồng thường không trở lại như cũ. Một số sản phẩm quảng cáo chịu nước tốt hơn, nhưng mức chịu cụ thể cần đọc trong thông số.

Sàn gỗ tự nhiên co ngót theo mùa. Gỗ hút ẩm và nở ra khi trời nồm, co lại khi hanh khô hay bật điều hoà lâu. Nếu thi công không chừa khe giãn nở ở mép tường, sàn có thể bị đội lên; nếu gỗ chưa sấy đạt, khe giữa các thanh có thể hở rộng vào mùa khô. Đây là đặc tính tự nhiên, kiểm soát được bằng gỗ sấy đúng, chừa khe đúng và giữ độ ẩm phòng ổn định.

Nền nhà ẩm thì loại nào cũng gặp vấn đề. Sàn lát trên nền bê tông còn ẩm, nền tầng trệt hút ẩm từ đất, hoặc sàn tầng dưới nhà tắm chưa chống thấm tốt sẽ đưa hơi ẩm vào sàn gỗ từ phía dưới. Trước khi lát, thợ nên đo độ ẩm nền và dùng lớp màng chống ẩm phù hợp. Ở tầng trệt, nhà nền thấp hay nhà gần sông, cân nhắc kỹ trước khi lát bất kỳ loại sàn gỗ nào.

Nhà tắm và bếp nấu nhiều không hợp sàn gỗ. Hai khu vực này thường xuyên có nước, nên vật liệu như gạch hoặc sàn nhựa chịu nước hợp hơn. Nếu muốn liền mạch với phòng khách, có thể chuyển vật liệu ở ngưỡng cửa bằng nẹp.

Độ bền bề mặt: trầy xước, chó mèo, ghế có bánh xe

Sàn gỗ công nghiệp được phân cấp chịu mài mòn theo tiêu chuẩn sản phẩm, thường ghi bằng ký hiệu cấp độ trên bao bì; cấp càng cao thì lớp mặt càng chịu được lưu lượng đi lại lớn hơn. Với nhà ở, mức chịu mài mòn trung bình đến khá thường đủ cho phòng ngủ, còn phòng khách đông người qua lại có thể cần cấp cao hơn. Lớp mặt này chịu trầy nhẹ khá tốt, nhưng khi đã bị cào sâu qua lớp in thì vết xước lộ lõi và không sửa được, chỉ thay tấm.

Sàn gỗ tự nhiên trầy nông dễ hơn, nhất là với gỗ mềm hoặc lớp sơn mỏng. Vết móng chó mèo, vết kéo ghế có thể thấy rõ. Điểm khác là vết xước trên gỗ thật thường lộ ra màu gỗ chứ không lộ lõi màu khác, và khi mặt sàn đã cũ, thợ có thể chà nhám, sơn lại toàn bộ để sàn trông gần như mới. Với gỗ nguyên thanh dày, việc này làm được nhiều lần trong đời sàn.

Dù loại nào, miếng dán nỉ dưới chân bàn ghế, tấm lót dưới ghế có bánh xe, cắt móng thú cưng và thảm ở lối đi nhiều sẽ kéo dài tuổi thọ bề mặt hơn bất cứ lời quảng cáo nào.

Thi công: những điểm quyết định sàn có bền hay không

Nhiều hỏng hóc của sàn gỗ không đến từ vật liệu mà từ cách lát. Những điểm sau áp dụng cho cả hai loại, với vài khác biệt riêng.

  • Nền phải phẳng và khô. Nền lồi lõm làm sàn lát nổi kêu, bập bênh, hèm dễ gãy. Nền ẩm đưa nước vào ván.
  • Khe giãn nở ở mép tường. Cả hai loại đều cần chừa khe quanh tường, cột, khung cửa, rồi che bằng len chân tường. Thiếu khe là nguyên nhân hay gặp khiến sàn bị đội.
  • Lớp lót dưới sàn công nghiệp. Lớp lót chống ẩm và giảm âm ảnh hưởng nhiều đến tiếng bước chân và cảm giác chắc chân. Lót mỏng, kém chất lượng là lý do sàn kêu lộp cộp.
  • Sàn gỗ tự nhiên cần để gỗ thích nghi. Thợ thường để gỗ trong nhà một thời gian trước khi lát cho gỗ cân bằng với độ ẩm phòng. Thời gian cụ thể tuỳ loại gỗ và thời tiết.
  • Cách lát sàn tự nhiên: lát trên hệ xương gỗ, dán keo trực tiếp lên nền, hoặc lát nổi tuỳ loại. Mỗi cách có ưu nhược riêng về độ êm, độ ồn và khả năng sửa chữa; nên bàn với thợ có kinh nghiệm.
  • Phát thải từ keo và ván. Ván sợi dùng keo có thể phát thải formaldehyde ở mức khác nhau. Nhà sản xuất thường công bố cấp phát thải; nên chọn loại công bố mức thấp và thông gió kỹ sau khi lát.

Với nhà đang ở, sàn gỗ công nghiệp lát nổi có lợi thế là có thể lát đè lên nền gạch cũ phẳng mà không cần đục, thời gian thi công ngắn. Sàn gỗ tự nhiên thường đòi hỏi chuẩn bị nền kỹ hơn.

Chi phí sở hữu: nhìn cả đời sàn chứ không chỉ ngày lát

Khi mua, sàn gỗ tự nhiên thường tốn hơn đáng kể so với sàn gỗ công nghiệp trên cùng diện tích, cả tiền vật liệu lẫn tiền công, vì gỗ thật đắt hơn, hao hụt khi cắt nhiều hơn và thi công kỹ hơn. Đây là con số đầu tiên người ta nhìn, nhưng không phải con số duy nhất nên nhìn.

Trong quá trình dùng, sàn gỗ tự nhiên cần chi phí chăm sóc: phủ lại lớp bảo vệ khi mòn, xử lý khe hở theo mùa, đôi khi chà nhám làm mới toàn bộ. Đổi lại, một sàn gỗ nguyên thanh dày có thể làm mới nhiều lần và dùng rất lâu nếu không gặp nước hay mối. Sàn gỗ công nghiệp gần như không tốn chăm sóc định kỳ, nhưng khi lớp mặt đã mòn hoặc ván đã phồng do nước, cách xử lý là thay, và một lần thay diện rộng là chi phí đáng kể.

Vì vậy câu hỏi đúng không phải loại nào rẻ hơn, mà là bạn định ở bao lâu, sẵn sàng chăm sóc tới đâu, và nhà có nguy cơ nước cao hay thấp. Người định ở ngắn hạn hoặc cho thuê thường thấy sàn công nghiệp hợp lý; người định ở rất lâu, thích gỗ thật, giữ nhà khô ráo thì gỗ tự nhiên có thể đáng hơn về lâu dài. Các so sánh ở đây là tương đối, chi phí thật tuỳ loại gỗ, cấp sàn và nơi bạn sống.

Gợi ý theo hoàn cảnh

Không có câu trả lời chung cho mọi nhà. Bảng dưới gợi ý xu hướng theo các hoàn cảnh hay gặp.

Hoàn cảnhThường nghiêng vềLý do
Ở lâu dài, thích gỗ thật, sẵn sàng chăm sócGỗ tự nhiên hoặc gỗ kỹ thuậtLàm mới được, cảm giác thật
Nhà cho thuê, cần nhanh, gọnGỗ công nghiệpThi công nhanh, thay tấm dễ
Nhà có trẻ nhỏ hay đổ nướcGỗ công nghiệp chịu nước khá, hoặc vật liệu khácCả hai đều cần lau khô ngay
Nhà có chó mèo lớnGỗ công nghiệp cấp mài mòn cao hoặc gỗ tự nhiên cứngGỗ mềm dễ lộ vết móng
Phòng bật điều hoà cả ngày, phòng hướng nắngGỗ công nghiệp hoặc gỗ kỹ thuậtÍt co ngót hơn gỗ nguyên thanh
Tầng trệt nền thấp, hay ẩmCân nhắc vật liệu khácNguy cơ ẩm từ nền cao

Nếu thích vẻ gỗ thật mà lo co ngót, sàn gỗ kỹ thuật là lựa chọn đáng tìm hiểu. Nếu chỉ cần vẻ ngoài vân gỗ và ưu tiên chịu nước, có thể xem thêm các loại sàn khác ngoài phạm vi bài này.

Câu hỏi thường gặp

Sàn gỗ công nghiệp bị phồng có sửa được không?

Ván đã phồng mép do ngấm nước thường không trở lại phẳng như cũ. Cách xử lý phổ biến là tìm và sửa nguồn nước, chờ nền khô, rồi tháo thay những tấm hỏng. Vì vậy nên giữ lại một ít ván dự phòng cùng lô khi lát.

Sàn gỗ tự nhiên có cần đánh bóng lại không?

Theo thời gian, lớp sơn bề mặt mòn ở lối đi nhiều. Có thể phủ lại lớp sơn mỏng khi mới mòn nhẹ, hoặc chà nhám và sơn lại toàn bộ khi mòn nặng. Khoảng cách giữa các lần tuỳ mức sử dụng và loại sơn, không có con số cố định.

Lau sàn gỗ thế nào cho đúng?

Hút hoặc quét bụi thường xuyên vì cát bụi là chất mài mòn. Lau bằng khăn vắt thật khô, không đổ nước trực tiếp. Tránh máy lau hơi nước và chất tẩy mạnh nếu nhà sản xuất không cho phép. Nước đổ ra phải lau ngay.

Sàn gỗ có dùng được với hệ sưởi sàn không?

Một số loại sàn được nhà sản xuất cho phép dùng trên hệ sưởi sàn, một số thì không. Gỗ nguyên thanh thường nhạy với nhiệt và độ ẩm hơn. Nếu nhà có sưởi sàn, phải chọn loại được công bố tương thích và làm theo hướng dẫn nhiệt độ.

Sàn gỗ công nghiệp có mùi hắc lúc mới lát có sao không?

Mùi có thể đến từ keo trong ván, lớp lót hoặc keo dán phụ kiện. Mức phát thải tuỳ sản phẩm. Nên chọn loại công bố mức phát thải thấp, mở cửa thông gió vài ngày sau khi lát, và để phòng trống trước khi cho trẻ nhỏ vào ngủ.

Sàn gỗ kỹ thuật khác sàn gỗ công nghiệp thế nào?

Sàn gỗ kỹ thuật có lớp mặt là gỗ thật, cốt là ván nhiều lớp; sàn gỗ công nghiệp phổ biến có mặt là giấy in vân trên cốt ván sợi. Gỗ kỹ thuật cho cảm giác gỗ thật và có thể chà làm mới ở mức nhất định, tuỳ độ dày lớp mặt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138