Rèm vải hợp với cửa rộng, cửa ban công, phòng ngủ và phòng khách cần cảm giác mềm, ấm, cản sáng tốt; rèm cuốn hợp với cửa sổ nhỏ, cửa có bàn hay bồn rửa phía dưới, bếp, phòng làm việc và nơi cần gọn. Hai loại không thay thế hoàn toàn cho nhau, và nhiều nhà dùng cả hai: rèm cuốn sát kính để chỉnh sáng hằng ngày, rèm vải bên ngoài để kéo kín khi ngủ.
Bài này so theo loại, không theo hãng. Bạn sẽ thấy hai kiểu rèm khác nhau ở cách treo, cách che sáng lọt mép, khả năng chặn nóng, cách vệ sinh, độ bền cơ cấu và một chuyện ít người để ý: an toàn dây kéo với trẻ nhỏ. Phần cuối có bảng gợi ý theo từng ô cửa và câu hỏi tự kiểm trước khi đặt may hay đặt làm.
Hai kiểu rèm vận hành khác nhau thế nào
Rèm vải là tấm vải may xếp nếp, treo trên thanh ray hoặc thanh tròn, kéo sang hai bên hoặc một bên. Khi mở, toàn bộ khối vải dồn lại thành một chồng ở mép cửa; khi đóng, vải phủ kín cả ô cửa và thường trùm ra ngoài khung. Rèm vải có thể một lớp hoặc hai lớp, phổ biến là một lớp voan mỏng để lọc sáng ban ngày và một lớp vải dày để cản sáng.
Rèm cuốn là một tấm vải phẳng, thường là vải tổng hợp được xử lý cho cứng và phẳng, cuộn quanh một ống ở phía trên. Kéo dây hoặc bấm mô tơ, tấm vải hạ xuống hoặc cuộn lên. Khi mở hết, rèm thu gọn thành một ống nhỏ trên đầu cửa, gần như không chiếm diện tích hai bên. Rèm cuốn có thể lắp lọt trong khung cửa hoặc lắp trùm ra ngoài.
Chính cách vận hành này quyết định phần lớn ưu nhược điểm. Rèm vải cần khoảng tường hai bên để dồn vải và chiếm chiều sâu trước cửa, đổi lại che kín và mềm. Rèm cuốn gọn, phẳng, dễ chỉnh độ cao, đổi lại khó che kín mép và cảm giác cứng hơn. Bên cạnh hai loại này còn rèm sáo lá ngang, rèm roman xếp lớp, rèm cầu vồng; bài này tập trung vào hai loại phổ biến nhất.
So sánh theo tiêu chí dùng hằng ngày
Khả năng cản sáng, chặn nóng phụ thuộc rất nhiều vào loại vải cụ thể, nên các dòng dưới chỉ là xu hướng theo kiểu rèm. Khi đặt làm, xin mẫu vải và thông tin độ cản sáng của chính tấm vải đó.
| Tiêu chí | Rèm vải | Rèm cuốn |
|---|---|---|
| Cản sáng toàn phần | Dễ đạt nếu dùng vải cản sáng và may trùm rộng hơn khung cửa | Có vải cản sáng, nhưng ánh sáng hay lọt ở hai mép và đáy |
| Chỉnh sáng ban ngày | Kéo voan hoặc mở một phần | Hạ đến độ cao mong muốn, rất linh hoạt |
| Chiếm chỗ | Cần khoảng hai bên để dồn vải, nhô ra trước cửa | Gọn, chỉ một ống trên đầu cửa |
| Cửa có đồ đặt sát bên dưới | Vướng bàn, giường, bồn rửa | Hợp vì không phủ xuống sàn |
| Vệ sinh | Tháo giặt được, nhưng nặng, cồng kềnh | Lau bụi tại chỗ; nhiều loại không giặt ngâm được |
| Cảm giác không gian | Mềm, ấm, giảm vang tiếng | Phẳng, gọn, hiện đại |
| Chi phí khi làm | Tuỳ khối lượng vải và số lớp | Tuỳ loại vải và cơ cấu kéo, mô tơ |
Nếu bạn chỉ cần một tiêu chí, hãy chọn theo hai câu hỏi: cửa có cần tối hẳn khi ngủ không, và cửa có món đồ nào đặt sát phía dưới không. Hai câu này thường đủ để loại một bên.
Cản sáng và ánh sáng lọt mép
Vải cản sáng chưa đủ, mép mới là chỗ quyết định. Nhiều người mua vải ghi cản sáng gần hoàn toàn rồi vẫn thấy phòng sáng lờ mờ buổi sáng. Nguyên nhân thường là ánh sáng lọt qua khe giữa rèm và tường, qua đỉnh thanh ray, hoặc qua đáy. Rèm vải xử lý điểm này dễ hơn: may rộng ra mỗi bên một đoạn, treo cao hơn đỉnh khung cửa và cho vải chạm sàn hoặc gần sàn.
Rèm cuốn lắp lọt khung luôn có khe hai bên. Ống cuốn cần khoảng trống cho cơ cấu, nên tấm vải hẹp hơn lòng khung một chút. Khe nhỏ đó đủ cho tia sáng sớm lọt vào. Lắp trùm ra ngoài khung giảm được phần nào; một số hệ có thanh dẫn hai bên mép để chặn sáng, nhưng phức tạp hơn và cần đo chính xác.
Phòng ngủ cần tối hẳn thường dùng kết hợp. Cách hay gặp là rèm cuốn cản sáng sát kính, bên ngoài thêm một lớp rèm vải dày trùm rộng. Lớp trong chặn phần lớn ánh sáng, lớp ngoài che các khe mép. Nếu chỉ chọn một, rèm vải cản sáng may rộng và dài thường cho phòng tối hơn rèm cuốn.
Phòng làm việc, phòng khách cần ánh sáng dịu. Ở những phòng này, khả năng hạ rèm đến đúng độ cao để chặn chói trên màn hình mà vẫn giữ sáng ở phần trên cửa là điểm mạnh của rèm cuốn, nhất là loại vải lọc sáng có lỗ dệt nhỏ cho phép nhìn ra ngoài lờ mờ.
Chặn nóng: rèm trong nhà giúp được tới đâu
Với cửa kính hướng tây hoặc cửa ban công nắng gắt, câu hỏi hay gặp là rèm loại nào chống nóng hơn. Cần nói rõ giới hạn trước: rèm đặt bên trong nhà chỉ chặn một phần nhiệt, vì nắng đã đi qua kính và làm nóng khoảng không giữa kính và rèm. Che nắng từ bên ngoài như mái hiên, lam, cây xanh hay ban công đua ra thường hiệu quả hơn nhiều so với bất kỳ loại rèm nào bên trong.
Trong phạm vi rèm trong nhà, những yếu tố có ảnh hưởng là màu và lớp phủ mặt ngoài của vải, độ kín của rèm, và khoảng cách đến kính. Vải có mặt sau màu sáng hoặc có lớp tráng phản xạ thường giữ phòng dịu hơn vải sẫm màu hấp thụ nhiệt. Rèm vải dày kéo kín từ trần đến sàn tạo một lớp không khí tương đối tĩnh; rèm cuốn sát kính thì phẳng và gọn nhưng mép hở hơn. Mức chênh lệch cụ thể phụ thuộc hướng nhà, loại kính và vải, nên khó nói bên nào luôn mát hơn.
Một điểm nên tránh: kéo rèm sẫm màu sát kính suốt buổi chiều nắng ở cửa kính lớn. Nhiệt dồn ở khe hẹp có thể làm vải bạc màu nhanh, và với một số loại kính, chênh nhiệt lớn trên mặt kính là yếu tố được nhắc đến trong nguy cơ nứt kính do nhiệt. Nếu lo điều này, hỏi đơn vị lắp kính về loại kính nhà bạn đang dùng.
An toàn dây kéo khi nhà có trẻ nhỏ
Dây kéo của rèm cuốn, rèm sáo và dây buộc rèm vải là nguy cơ thắt cổ đối với trẻ nhỏ đã được các cơ quan an toàn sản phẩm ở nhiều nước cảnh báo. Rủi ro này không phụ thuộc vào loại rèm đẹp hay rẻ, mà vào chỗ dây treo và cách bạn bố trí phòng.
- Chọn cơ cấu không dây hoặc dây kéo dạng vòng liền có cục chặn tự tuột khi bị kéo mạnh, hoặc dùng mô tơ, cho phòng trẻ em và phòng khách nơi trẻ chơi.
- Nếu vẫn dùng dây, gắn móc giữ dây lên cao, ngoài tầm với của trẻ, và luôn quấn dây gọn vào móc sau khi kéo.
- Không kê giường, cũi, ghế, sofa hay bất cứ thứ gì trẻ có thể trèo lên ở sát cửa có dây rèm.
- Dây buộc gom rèm vải hai bên nên thay bằng móc gom cố định hoặc nam châm, bỏ dải vải dài thả lỏng.
- Kiểm tra lại toàn bộ dây rèm khi con bắt đầu biết bò, đứng vịn và leo trèo, vì tầm với thay đổi rất nhanh.
- Với nhà ông bà có cháu đến chơi, rà lại các ô cửa trước khi trẻ đến, vì rèm cũ thường có dây dài thả xuống.
Rèm vải treo trên ray không có dây kéo nhìn chung ít rủi ro này hơn rèm cuốn kéo dây, đó là một điểm đáng tính khi chọn cho phòng trẻ.
Vệ sinh, độ bền và chuyện bụi
Rèm vải tháo ra giặt được, đây là điểm cộng với nhà có người dị ứng bụi hay ở gần đường lớn nhiều bụi. Đổi lại, rèm vải dày rất nặng khi ngấm nước, khó phơi trong căn nhà ít chỗ, và một số loại vải co rút hoặc bai sau khi giặt nếu không theo hướng dẫn nhãn. Hút bụi định kỳ bằng đầu hút mềm giúp giãn thời gian giặt. Rèm có lớp tráng cản sáng cần chú ý: giặt mạnh hoặc vắt quá tay có thể làm nứt lớp tráng.
Rèm cuốn thường không tháo ra giặt ngâm. Bụi bám trên mặt vải phẳng được lau bằng khăn ẩm hoặc hút bụi nhẹ. Vết bẩn dầu ở bếp khó xử lý hơn, nên rèm cuốn gần bếp nấu nên chọn loại vải có lớp phủ dễ lau, hoặc đặt ở cửa không sát khu nấu. Về cơ cấu, rèm cuốn có ống, lò xo hoặc bộ ly hợp, chân đỡ; dùng lâu có thể bị lệch cuộn, xệ một bên, cần chỉnh hoặc thay linh kiện.
Rèm vải chỉ có ray, bánh xe và móc treo, hỏng thì thay rẻ và đơn giản. Tuy vậy vải phơi nắng nhiều năm sẽ bạc màu, mục mép, nhất là cửa hướng tây. Lớp voan bên ngoài hoặc rèm cuốn bên trong che bớt nắng trực tiếp giúp lớp rèm chính bền màu hơn.
Gợi ý theo từng ô cửa
Bảng dưới là gợi ý tham khảo theo vị trí. Nhà bạn có đặc điểm riêng về hướng nắng, độ cao trần và đồ đặt sát cửa, nên dùng nó như điểm bắt đầu.
| Vị trí | Thường hợp hơn | Vì sao |
|---|---|---|
| Cửa ban công, cửa kính lớn phòng khách | Rèm vải hai lớp | Che kín, mềm, kéo gọn sang hai bên khi ra vào |
| Cửa sổ phòng ngủ | Rèm vải cản sáng may rộng, có thể thêm rèm cuốn bên trong | Cần tối hẳn và chặn sáng mép |
| Cửa sổ trên bàn làm việc, bàn học | Rèm cuốn lọc sáng | Không vướng mặt bàn, chỉnh được độ cao chống chói |
| Cửa sổ bếp, cửa sổ trên bồn rửa | Rèm cuốn vải dễ lau | Tránh vải thả xuống gần lửa và nước |
| Cửa sổ phòng tắm | Rèm cuốn vải chịu ẩm | Gọn, ít hút ẩm hơn rèm vải dày |
| Cửa sổ nhỏ, cửa sổ sát giường | Rèm cuốn | Rèm vải dồn lại chiếm chỗ đầu giường |
| Phòng trẻ nhỏ | Rèm vải trên ray không dây, hoặc rèm cuốn không dây | Giảm nguy cơ dây thắt cổ |
Khi đặt làm, ghi lại đo đạc thật kỹ: chiều rộng lòng khung, chiều rộng muốn trùm, chiều cao từ đỉnh ray đến sàn, và khoảng cách đến tay nắm cửa, điều hoà, công tắc. Sai vài phân là rèm cuốn cạ vào tay nắm hoặc rèm vải hở đáy.
Câu hỏi thường gặp
Rèm cuốn có giặt máy được không?
Phần lớn rèm cuốn không nên giặt ngâm hay giặt máy vì vải được xử lý để giữ phẳng và có thể cong vênh, bong lớp phủ. Thường chỉ lau bằng khăn ẩm hoặc hút bụi nhẹ. Một số loại có hướng dẫn riêng, nên đọc kỹ thông tin đi kèm trước khi xử lý.
Rèm vải nên dài chạm sàn hay ngang bậu cửa?
Rèm chạm sàn hoặc cách sàn một chút thường che sáng tốt hơn và trông cân đối với cửa ban công. Rèm ngang hoặc quá bậu cửa hợp khi phía dưới có bàn, giường, lò sưởi hoặc trong bếp. Phòng hay lau sàn ướt nên để rèm cách sàn để mép vải không bẩn.
Rèm cuốn dùng mô tơ có đáng làm không?
Mô tơ hữu ích với cửa cao khó với tới, cửa nhiều ô muốn đóng mở cùng lúc, hoặc nhà có trẻ nhỏ muốn bỏ dây kéo. Đổi lại là nguồn điện hoặc pin, chi phí cao hơn và có thêm bộ phận có thể hỏng. Đi dây điện cho mô tơ nên do thợ điện làm.
Có nên dùng rèm vải ở cửa sổ bếp không?
Không nên để rèm vải dài thả xuống gần bếp nấu vì nguy cơ bén lửa và bám dầu mỡ. Nếu muốn dùng vải ở bếp, chọn rèm ngắn ở cửa xa khu nấu, hoặc dùng rèm cuốn vải dễ lau. Luôn giữ khoảng cách an toàn giữa rèm và ngọn lửa.
Rèm cuốn lọc sáng có nhìn xuyên vào nhà vào buổi tối không?
Có thể. Vải lọc sáng cho phép nhìn ra ngoài ban ngày vì bên ngoài sáng hơn. Buổi tối bật đèn trong nhà, chiều nhìn đảo ngược và người bên ngoài có thể thấy bóng người, đồ vật. Phòng cần riêng tư buổi tối nên có thêm lớp vải dày.
Rèm hai lớp có cần thiết không?
Không bắt buộc. Hai lớp hợp với phòng muốn vừa lọc sáng ban ngày vừa tối hẳn ban đêm, như phòng ngủ hướng đông. Phòng chỉ dùng một chế độ, như phòng làm việc ban ngày, một lớp rèm cuốn lọc sáng có thể là đủ.