UuDiem.comƯu Điểm
Học tập và làm việc

Học trực tuyến hay học trực tiếp: ưu nhược điểm và cách chọn theo môn, theo người học

So sánh học trực tuyến và học trực tiếp: khác nhau ở tương tác, kỷ luật, chi phí đi lại; môn nào hợp hình thức nào và câu hỏi tự kiểm trước khi đăng ký.

Two scenes side by side in Can Tho: a teenager at a home desk with a blank laptop, and a small classroom with students seen from behind, warm afternoon light

Học trực tuyến hợp khi bạn cần linh hoạt giờ giấc, đã có thói quen tự học và môn học chủ yếu là nghe, đọc, làm bài; học trực tiếp hợp khi môn cần thao tác bằng tay, cần người sửa ngay tại chỗ hoặc khi bạn dễ bỏ ngang nếu không có ai nhìn thấy mình. Không hình thức nào hơn hẳn cho mọi người. Cùng một khoá tiếng Anh, người này học qua mạng tiến bộ đều, người kia bỏ sau ba buổi vì không ai hỏi han.

Bài này so hai hình thức theo loại, không theo trung tâm hay nền tảng nào: khác nhau ở đâu ngoài chuyện có màn hình, môn nào và người học nào hợp với bên nào, chi phí nhìn tương đối ra sao, và một danh sách câu hỏi để bạn tự trả lời trước khi đóng tiền. Phần “học kết hợp” ở gần cuối dành cho người thấy mình đứng giữa hai lựa chọn.

Khác nhau ở đâu, ngoài chuyện có hay không có màn hình

Điểm khác lớn nhất giữa hai hình thức không nằm ở thiết bị mà ở ai giữ nhịp học. Ở lớp trực tiếp, nhịp do lớp giữ: đến giờ phải có mặt, ngồi trong phòng thì khó làm việc khác, bạn bè xung quanh tạo một áp lực nhẹ để không bỏ dở. Ở lớp trực tuyến, phần lớn nhịp chuyển sang chính người học: tắt camera là không ai biết bạn đang nghe hay đang lướt điện thoại, bỏ một buổi cũng ít ai hỏi.

Khác biệt thứ hai là độ dày của phản hồi. Người dạy trực tiếp nhìn thấy nét mặt cả lớp, thấy ai đang lúng túng, đi xuống bàn xem bài làm và sửa ngay một nét chữ, một thao tác cầm dụng cụ. Qua mạng, phản hồi vẫn có nhưng thưa hơn và chậm hơn: người dạy phải chờ bạn hỏi, hoặc chờ bài nộp lên rồi mới chữa.

Khác biệt thứ ba là chi phí ẩn về thời gian. Học trực tiếp tốn thời gian đi lại, chờ đợi, tìm chỗ gửi xe; học trực tuyến gần như không, nhưng lại đòi một góc yên tĩnh, đường mạng ổn định và thiết bị đủ dùng. Với người ở xa trung tâm thành phố hoặc đi làm ca, khoản thời gian đi lại có khi quyết định luôn lựa chọn, bất kể hình thức nào dạy tốt hơn về lý thuyết.

Ưu nhược điểm hai hình thức đặt cạnh nhau

Bảng dưới gom những điểm người học hay cân nhắc nhất. Mỗi ô là xu hướng chung, không phải luật: một lớp trực tuyến nhỏ, người dạy chịu khó gọi tên từng người, có thể sát sao hơn một lớp trực tiếp đông người.

Tiêu chíHọc trực tuyếnHọc trực tiếp
Giờ giấcLinh hoạt, nhiều lớp có bản ghi để xem lạiCố định theo lịch lớp, lỡ buổi khó bù
Đi lạiKhông tốn, học được ở bất cứ đâu có mạngTốn thời gian, chi phí xăng xe, gửi xe
Tương tácThưa hơn, phụ thuộc người dạy và độ chủ động của bạnDày hơn, hỏi ngay, bạn học hỗ trợ nhau
Kỷ luậtPhần lớn do người học tự giữLớp giữ hộ một phần
Môn thực hànhHạn chế với môn cần chạm, cầm, nghe trực tiếpPhù hợp, người dạy sửa thao tác tại chỗ
Thiết bị, mạngBắt buộc, trục trặc là mất buổiKhông bắt buộc
Mỏi mắt, ngồi lâuDễ xảy ra nếu học dài trước màn hìnhÍt hơn, có di chuyển, có nghỉ giữa giờ

Đọc bảng theo cột “điểm yếu của mình”: nếu bạn biết mình dễ bỏ dở, hàng “Kỷ luật” nặng hơn mọi hàng khác; nếu bạn đi làm ca xoay vòng, hàng “Giờ giấc” nặng nhất. Cùng một bảng nhưng mỗi người sẽ gạch chân một hàng khác nhau, và đó là cách dùng đúng.

Môn nào hợp hình thức nào

Môn lý thuyết, đọc hiểu, giải bài. Toán, lý thuyết kế toán, luật, lịch sử, kiến thức chuyên ngành dạng giảng giải thường học qua mạng ổn, nhất là khi có bài tập và người chữa. Phần khó của các môn này là tự ngồi làm bài, chứ không phải nghe giảng, nên hình thức nghe ở đâu ít quyết định kết quả.

Ngoại ngữ. Phần từ vựng, ngữ pháp, nghe hiểu học trực tuyến được; phần nói cần người nghe và sửa phát âm. Lớp trực tuyến nhóm nhỏ có chia phòng luyện nói vẫn làm được việc này, còn lớp đông chỉ xem giảng thì phần nói gần như bỏ trống.

Môn cần thao tác tay. Vẽ, nấu ăn, may, sửa chữa, nhạc cụ, thể thao: nhìn video giúp hiểu ý, nhưng sai một tư thế cầm cọ, cầm đàn, một động tác khởi động thì cần người đứng cạnh chỉnh. Với nhóm môn này, nhiều người chọn học lý thuyết qua mạng và đến lớp cho phần thực hành.

Môn có yếu tố an toàn. Bơi, võ, các nghề có máy móc, điện, nhiệt: nên học trực tiếp với người có chuyên môn ở bên. Video chỉ là phần bổ trợ, không thay buổi tập có người giám sát.

Kỹ năng mềm, thuyết trình. Học trực tuyến được phần khung, nhưng luyện nói trước đám đông thật sự thì phải có người nghe thật. Một số người lại thấy nói qua màn hình đỡ run hơn, nên đây là nhóm tuỳ người nhiều nhất.

Người học nào thường hợp với bên nào

Đặc điểm của người học quan trọng không kém đặc điểm của môn. Những mô tả dưới đây là xu hướng hay gặp, bạn tự đối chiếu với mình:

  • Trẻ nhỏ và học sinh tiểu học: khả năng tự giữ tập trung trước màn hình còn ngắn, cần người lớn ngồi cùng nếu học trực tuyến; nhiều gia đình ưu tiên học trực tiếp cho lứa này.
  • Học sinh lớn, sinh viên: học trực tuyến được nếu đã quen tự lập kế hoạch; người hay trì hoãn nên chọn lớp có giờ cố định, kể cả khi lớp đó học qua mạng.
  • Người đi làm: lợi thế thời gian của học trực tuyến rất rõ, nhưng sau một ngày làm việc trước máy tính, thêm hai tiếng nhìn màn hình buổi tối là thứ nhiều người không trụ được lâu.
  • Người ở xa thành phố: học trực tuyến mở ra lựa chọn mà ở địa phương không có, đổi lại cần đầu tư mạng và chỗ ngồi yên tĩnh.
  • Người hướng nội hoặc ngại hỏi: có người thấy gõ câu hỏi vào khung trò chuyện dễ hơn giơ tay giữa lớp; có người lại càng thu mình khi không ai thấy mặt.
  • Người cần môi trường để có động lực: nếu bạn học tốt nhờ không khí lớp, nhờ bạn bè rủ nhau, học trực tiếp đáng giá hơn phần thời gian đi lại bỏ ra.

Nếu bạn thấy mình nằm ở hai nhóm trái ngược nhau cùng lúc, ví dụ người đi làm nhưng lại cần không khí lớp, đó là dấu hiệu nên xem kỹ phần học kết hợp ở dưới.

Chi phí và thời gian: so tương đối, đừng chỉ nhìn học phí

Học phí của lớp trực tuyến thường thấp hơn lớp trực tiếp cùng nội dung vì người tổ chức không phải thuê phòng, nhưng không phải lúc nào cũng vậy: lớp trực tuyến nhóm rất nhỏ hoặc kèm riêng có khi ngang bằng. Điều đáng tính hơn là tổng chi phí của cả khoá chứ không chỉ con số ghi trên tờ đăng ký.

Phía học trực tiếp, cộng thêm tiền đi lại, gửi xe, ăn uống ngoài giờ, và thời gian di chuyển quy ra giờ nghỉ hoặc giờ làm mà bạn mất đi. Phía học trực tuyến, cộng thêm thiết bị (máy tính, tai nghe có micro, có khi cả camera), tiền mạng ổn định hơn, và chi phí của việc bỏ dở: một khoá đã trả tiền mà học được một nửa thì mỗi buổi thực học đắt gấp đôi.

Ví dụ giả định: hai khoá cùng nội dung, khoá trực tiếp đắt hơn một chút và cách nhà nửa tiếng chạy xe. Nếu bạn biết mình học trực tuyến hay bỏ giữa chừng, khoá trực tiếp có thể rẻ hơn tính trên mỗi buổi thực sự ngồi học. Ngược lại, nếu bạn đã từng học xong vài khoá qua mạng, phần tiết kiệm thời gian đi lại là lợi thật. Cách tính này không cần số chính xác, chỉ cần trung thực với thói quen của mình.

Học kết hợp: lấy phần tốt của cả hai

Nhiều lớp hiện nay chia nội dung theo kiểu học kết hợp: phần lý thuyết, bài giảng và bài tập làm qua mạng; phần thảo luận, thực hành, kiểm tra kỹ năng gặp trực tiếp, có thể chỉ một buổi mỗi tuần hoặc mỗi tháng. Cách chia này hợp với môn có cả phần hiểu và phần làm.

Ưu điểm là giảm số lần đi lại mà vẫn giữ được phần phản hồi trực tiếp. Nhược điểm là bạn phải tự học phần trực tuyến cho xong trước buổi gặp, nếu không buổi trực tiếp sẽ trôi qua trong việc giảng lại thứ lẽ ra đã phải đọc. Lớp kết hợp vì vậy đòi kỷ luật không kém lớp trực tuyến hoàn toàn.

Nếu không tìm được lớp kết hợp sẵn, bạn tự ghép được: học khoá trực tuyến cho phần nền, rồi tìm một nhóm học, một câu lạc bộ, hoặc vài buổi kèm trực tiếp cho phần thực hành. Khi tự ghép, hãy ghi rõ phần nào học ở đâu để không trả tiền hai lần cho cùng một nội dung.

Câu hỏi tự kiểm trước khi đăng ký

Trả lời từng câu dưới đây bằng một chữ “có” hoặc “không”, càng thẳng thắn càng tốt. Không cần chấm điểm, chỉ cần nhìn xem câu trả lời nghiêng về đâu.

  1. Môn này có phần nào bắt buộc phải có người sửa tại chỗ, hoặc có yếu tố an toàn không?
  2. Bạn đã từng học xong một khoá trực tuyến nào mà không bỏ dở chưa?
  3. Bạn có một góc yên tĩnh, mạng ổn định và thiết bị đủ dùng cho cả khoá không?
  4. Thời gian đi lại tới lớp trực tiếp có chiếm quá nhiều so với thời lượng buổi học không?
  5. Lịch làm việc hoặc lịch học chính của bạn có cố định đủ để theo một lớp giờ cố định không?
  6. Bạn có thể học thử một buổi ở mỗi hình thức trước khi đóng tiền cả khoá không?
  7. Nếu học trực tuyến, lớp có bản ghi, có người chữa bài và có kênh hỏi đáp rõ ràng không?

Câu hỏi số sáu thường là câu đáng làm nhất: một buổi học thử cho biết nhiều hơn mọi bảng so sánh. Không có hình thức nào hứa trước được kết quả học, phần lớn kết quả vẫn nằm ở số giờ bạn thật sự ngồi luyện.

Câu hỏi thường gặp

Học trực tuyến có được cấp chứng chỉ, bằng cấp giống học trực tiếp không?

Tuỳ chương trình và cơ sở tổ chức. Một số chương trình đào tạo chính quy có hình thức từ xa được công nhận theo quy định riêng, còn nhiều khoá ngắn hạn trực tuyến chỉ cấp giấy xác nhận hoàn thành. Bạn nên hỏi rõ loại văn bằng, chứng chỉ, ai cấp và có giá trị dùng vào việc gì trước khi đăng ký.

Trẻ tiểu học có nên học trực tuyến không?

Trẻ nhỏ vẫn học trực tuyến được trong thời gian ngắn và có người lớn ngồi cùng, nhưng khả năng tự giữ tập trung trước màn hình ở tuổi này còn hạn chế. Nhiều gia đình chọn học trực tiếp là chính và chỉ dùng lớp trực tuyến khi cần, kèm giới hạn thời gian nhìn màn hình phù hợp lứa tuổi.

Làm sao biết mình hợp học trực tuyến hay không khi chưa thử bao giờ?

Cách nhanh nhất là học thử một khoá ngắn hoặc vài buổi học thử, rồi để ý ba điều: bạn có vào lớp đúng giờ không, có làm bài sau buổi học không, và có còn muốn học tiếp sau tuần thứ hai không. Ba câu trả lời này nói nhiều hơn mọi lời khuyên chung.

Học trực tuyến có làm mỏi mắt hơn không?

Nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài dễ gây mỏi mắt, khô mắt. Bạn nên nghỉ ngắn định kỳ, nhìn ra xa, chỉnh độ sáng màn hình hợp với phòng và ngồi đủ xa. Nếu mỏi mắt kéo dài, nhìn mờ hoặc đau đầu thường xuyên, hãy đi khám mắt thay vì tự đoán nguyên nhân.

Lớp trực tuyến đông người có khác lớp trực tuyến nhóm nhỏ nhiều không?

Khác khá nhiều. Lớp đông thường thiên về nghe giảng, rất ít cơ hội được hỏi và được sửa riêng. Lớp nhóm nhỏ gần với lớp trực tiếp hơn ở phần tương tác. Khi so sánh, hãy hỏi sĩ số tối đa và cách người dạy chữa bài, đừng chỉ hỏi hình thức học.

Nên chọn học kết hợp khi nào?

Học kết hợp hợp khi môn có cả phần hiểu lý thuyết và phần thực hành, hoặc khi bạn cần linh hoạt giờ giấc nhưng vẫn muốn có buổi gặp để giữ nhịp. Điều kiện là bạn phải tự học xong phần trực tuyến trước mỗi buổi gặp, nếu không buổi trực tiếp sẽ bị lãng phí.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138