UuDiem.comƯu Điểm
Xe và đi lại

Đi xe máy hay ô tô trong thành phố hằng ngày: so thời gian, an toàn, nắng mưa, chỗ đỗ

Đi làm, đưa con hằng ngày trong phố bằng xe máy hay ô tô: so thời gian đi, an toàn, nắng mưa, chỗ đỗ, sức khoẻ, chi phí tương đối và cách phối hợp cả hai.

Busy city intersection in Ho Chi Minh City at morning rush, motorbikes and a few cars waiting at a red light, viewed from a pedestrian overpass, hazy sunlight

Trong phố đông, xe máy thường nhanh hơn, linh hoạt hơn, dễ đỗ hơn và rẻ hơn mỗi chuyến; ô tô che nắng mưa, an toàn hơn khi va chạm, chở được cả nhà và đồ đạc, nhưng chậm hơn giờ cao điểm và phụ thuộc chỗ đỗ. Nhiều gia đình không chọn một bỏ một mà phối hợp: xe máy cho quãng ngắn, đi một mình; ô tô cho ngày mưa, chở trẻ nhỏ, người già, đi xa hơn.

Bài này so hai cách đi lại hằng ngày trong đô thị, không bàn mua xe hay vay mua xe, không nêu số liệu chi phí cụ thể. Những con số thật về thời gian và chi phí phụ thuộc tuyến đường, giờ đi, chỗ đỗ ở nhà và nơi làm của chính bạn, nên phần cuối có cách tự đo trong vài tuần.

Thời gian đi: chuyện không chỉ nằm ở tốc độ

Giờ cao điểm ở các thành phố lớn, xe máy len được qua dòng xe, rẽ ngõ tắt, nên thời gian đi thường ngắn hơn và ổn định hơn. Ô tô bị giới hạn bởi làn đường, đường cấm theo giờ, kích thước; một đoạn ùn tắc có thể kéo dài chuyến đi gấp mấy lần so với lúc vắng. Ngoài giờ cao điểm, khoảng cách này thu hẹp đáng kể.

Nhưng thời gian từ cửa tới cửa còn gồm thời gian tìm chỗ đỗ, đi bộ từ bãi xe tới nơi làm, chờ lấy xe khi về. Ở khu trung tâm thiếu chỗ đỗ, phần này với ô tô có thể không nhỏ. Xe máy thường gửi ngay cạnh toà nhà, hoặc có hầm gửi riêng.

Ngược lại, thời gian trên ô tô không hoàn toàn mất đi: bạn ngồi khô ráo, mát, nghe được cuộc gọi qua hệ thống rảnh tay một cách an toàn hơn, trẻ nhỏ ngủ được ở ghế sau. Với một số người, chuyến đi chậm hơn mà đỡ mệt đáng giá hơn chuyến nhanh mà ướt mồ hôi hay ướt mưa. Hãy đo cả thời gian lẫn mức mệt khi so.

So sánh theo từng mặt

Bảng dưới đặt hai phương tiện cạnh nhau theo những gì bạn gặp mỗi ngày trong phố.

Mặt soXe máyÔ tô
Thời gian giờ cao điểmThường nhanh và ổn định hơnDễ kéo dài vì ùn tắc
Chỗ đỗDễ tìm, chi phí nhỏKhó ở khu trung tâm, chi phí đáng kể
Nắng, mưa, ngậpChịu trực tiếp, cần áo mưa, kính, khẩu trangChe chắn tốt, nhưng ngập sâu vẫn nguy hiểm
Mức bảo vệ khi va chạmThấp, người lái gần như không có lớp cheCao hơn nhiều nhờ khung, dây đai, túi khí
Chở trẻ nhỏ, người giàHạn chế, rủi ro cao hơnThuận tiện, có ghế trẻ em phù hợp
Chở đồÍtNhiều
Chi phí mỗi chuyếnThấpCao hơn: nhiên liệu, đỗ xe, phí đường
Mệt mỏiMệt hơn khi đường xa, thời tiết xấuÍt mệt về thể chất, có thể căng thẳng khi kẹt xe

Hàng mức bảo vệ khi va chạm là hàng không nên đọc lướt. Theo các báo cáo về an toàn giao thông thường được dẫn, người đi xe hai bánh chiếm phần lớn số thương vong do tai nạn đường bộ ở nước ta. Điều đó không có nghĩa xe máy là lựa chọn sai, mà có nghĩa đi xe máy thì phải nghiêm túc với mũ bảo hiểm, tốc độ, khoảng cách.

Khi xe máy là lựa chọn hợp lý

Quãng ngắn, đi một mình. Đi làm vài cây số, đi chợ, đi gặp khách gần, xe máy cho bạn tốc độ và sự linh hoạt khó có phương tiện nào bằng trong phố đông.

Nơi đến thiếu chỗ đỗ ô tô. Khu phố cổ, chợ, ngõ nhỏ, toà nhà không có hầm ô tô: xe máy gần như là lựa chọn duy nhất thuận tiện.

Giờ giấc dày đặc, nhiều điểm dừng. Người làm nghề phải ghé nhiều nơi trong ngày thấy rõ lợi thế của việc dừng đỗ nhanh, quay đầu dễ.

Cần giữ chi phí đi lại thấp. Chi phí mỗi chuyến của xe máy thường thấp hơn ô tô ở mọi khoản: nhiên liệu, đỗ xe, bảo dưỡng. Với người mới đi làm, khoản chênh cộng dồn qua mỗi tháng là đáng kể so với thu nhập.

Người lái khoẻ, quen đường, chủ động được thời tiết. Xe máy đòi hỏi sức khoẻ và sự tập trung cao hơn ở người lái: chịu nắng mưa, giữ thăng bằng, quan sát liên tục. Người trẻ, khoẻ, quen tuyến đường và có thể dời giờ đi khi trời xấu là người tận dụng tốt nhất ưu điểm của xe máy.

Khi ô tô là lựa chọn hợp lý

Chở trẻ nhỏ, người già, người ốm. Đưa con đi học trong mưa, đưa cha mẹ đi khám, ô tô có ghế, có điều hoà, có lớp che chắn. Trẻ nhỏ cần ghế ngồi phù hợp lứa tuổi; quy định về trẻ em ngồi hàng ghế trước và thiết bị an toàn đã có điều chỉnh theo luật mới, hãy kiểm văn bản hiện hành.

Thời tiết khắc nghiệt kéo dài. Mùa mưa ở phía Nam, mùa rét ẩm ở phía Bắc, nắng gắt mùa hè: những ngày như vậy, khác biệt về sức khoẻ và tinh thần khi tới nơi làm là rõ rệt.

Có chỗ đỗ ổn định ở hai đầu. Nếu nhà và nơi làm đều có chỗ đỗ, phần lớn nhược điểm của ô tô trong phố giảm hẳn, chỉ còn thời gian kẹt xe.

Đi cùng nhiều người hoặc mang nhiều đồ. Ba bốn người cùng một hướng, hoặc mang theo dụng cụ làm việc, hàng mẫu, ô tô gộp được nhiều chuyến xe máy làm một.

Chi phí tương đối và những khoản dễ quên

So chi phí giữa xe máy và ô tô trong phố không chỉ là so tiền xăng. Với ô tô, những khoản tính theo chuyến gồm nhiên liệu, phí gửi xe ở nơi đến, phí đường ở một số tuyến; những khoản cố định gồm chỗ đỗ ở nhà, bảo hiểm, phí sử dụng đường bộ, đăng kiểm, bảo dưỡng định kỳ, cộng với phần mất giá của chiếc xe theo thời gian. Phần cố định vẫn tồn tại dù xe nằm yên trong gara.

Với xe máy, các khoản đều nhỏ hơn nhiều, nhưng có những khoản ẩn ít ai cộng vào: áo mưa, khẩu trang, găng tay chống nắng, thời gian sửa vặt, và cả chi phí sức khoẻ khi phải chịu nắng mưa, bụi khói nhiều năm. Những khoản này khó quy ra tiền, nhưng nên được tính vào khi so.

Nếu gia đình đã có ô tô, câu hỏi chuyển thành: mỗi chuyến đi trong phố bằng ô tô thay vì xe máy tốn thêm những khoản theo chuyến nào. Nếu chưa có ô tô, câu hỏi là các khoản cố định có đáng không so với số chuyến thật sự cần ô tô mỗi tháng; với nhiều nhà, gọi xe dịch vụ cho những chuyến hiếm khi cần là phương án đáng tính. Trang này không khuyên vay để mua xe; mọi phép tính nên dựa trên tiền gia đình thật sự có.

An toàn: điều cần làm với từng phương tiện

Với xe máy, những điều quyết định mức an toàn nằm trong tay bạn: mũ bảo hiểm đạt chuẩn và cài quai cho cả người lái lẫn người ngồi sau, tốc độ phù hợp, giữ khoảng cách, không len lách quá sát ô tô và xe buýt, cẩn thận với điểm mù ở hai bên và phía sau xe lớn. Ban đêm, đèn và quần áo sáng màu giúp người khác nhìn thấy bạn. Đi mưa, áo mưa không được che mắt, che gương, vướng bánh xe.

Với ô tô, thắt dây an toàn cho mọi người trên xe, kể cả hàng ghế sau. Trẻ em ngồi ghế phù hợp với cân nặng, chiều cao, lắp đúng cách. Trong phố, nguy cơ lớn nhất là va chạm với người đi xe máy và đi bộ: kiểm tra gương và điểm mù trước khi chuyển làn, rẽ; mở cửa xe từ từ, nhìn ra sau trước khi mở để không quật vào người đi xe máy.

Với cả hai, không dùng điện thoại cầm tay khi lái, không lái sau khi uống rượu bia. Luật hiện hành có quy định nghiêm về nồng độ cồn; nguyên tắc an toàn là đã uống thì không lái. Đường ngập sâu, dù ô tô hay xe máy, đều nên tránh: nước che ổ gà, nắp cống, và có thể làm chết máy giữa dòng.

Phối hợp cả hai thay vì chọn một

Nhiều gia đình ở đô thị không đặt câu hỏi hoặc là xe máy hoặc là ô tô, mà chia việc. Một số cách phối hợp hay gặp:

  • Người đi làm gần dùng xe máy; người đưa con, đi xa hơn dùng ô tô.
  • Ngày nắng ráo đi xe máy; ngày mưa to, rét đậm dùng ô tô hoặc phương tiện công cộng.
  • Ô tô đỗ ở nhà cho cuối tuần, việc gia đình; ngày thường đi xe máy hoặc xe buýt, metro tới nơi làm.
  • Lái ô tô tới điểm gửi xe ven khu trung tâm rồi đi bộ, đi xe buýt vào trong, nếu chỗ đỗ trung tâm quá khó.
  • Gọi xe dịch vụ cho những chuyến hiếm khi cần ô tô, thay vì để ô tô định hình mọi chuyến đi.

Phối hợp giúp mỗi phương tiện làm đúng việc nó giỏi. Nhưng nó cũng đòi hỏi gia đình có chỗ để cả hai loại xe và chi phí giữ cả hai, nên đây là bài toán riêng của từng nhà.

Tự đo trong hai tuần

Thay vì đoán, hãy thu số liệu của chính bạn:

  1. Ghi mỗi chuyến đi: giờ xuất phát, giờ tới nơi tính cả thời gian gửi xe và đi bộ, phương tiện dùng.
  2. Ghi các khoản tiền mỗi chuyến: nhiên liệu ước tính, phí gửi xe, phí đường nếu có.
  3. Chấm mức mệt khi tới nơi theo thang đơn giản, và ghi thời tiết hôm đó.
  4. Nếu có thể, đi cùng một tuyến bằng cả hai phương tiện vào cùng khung giờ trong vài ngày.
  5. Cuối hai tuần, so theo từng loại chuyến: đi làm, đưa con, đi chợ, đi xa, thay vì so trung bình chung.

Ví dụ giả định: một cặp vợ chồng ở Hà Nội thấy rằng chuyến đi làm của chồng bằng xe máy nhanh hơn hẳn, còn chuyến đưa con đi học của vợ trong mùa rét bằng ô tô đỡ ốm vặt cho con. Họ giữ cả hai cách, mỗi người một phương tiện cho đúng việc.

Câu hỏi thường gặp

Đi làm trong phố bằng ô tô có chậm hơn xe máy không?

Giờ cao điểm thường chậm hơn, vì ô tô không len được qua dòng xe và bị giới hạn bởi làn, đường cấm. Ngoài giờ cao điểm, khoảng cách thu hẹp. Hãy tính cả thời gian tìm chỗ đỗ và đi bộ từ bãi xe.

Chở con nhỏ đi học bằng xe máy có an toàn không?

Rủi ro cao hơn ô tô khi va chạm. Nếu đi xe máy, trẻ phải đội mũ bảo hiểm vừa cỡ dành cho trẻ em, ngồi đúng vị trí, đi chậm và tránh giờ đông nhất. Quy định về độ tuổi và cách chở trẻ có thể thay đổi, hãy kiểm văn bản hiện hành.

Đi xe máy ngày mưa cần lưu ý gì?

Áo mưa không che tầm nhìn và gương, không vướng bánh xe; giảm tốc vì đường trơn và phanh kém hơn; tránh vũng sâu vì có thể che ổ gà, nắp cống. Mưa giông có sấm sét thì nên tìm chỗ trú.

Có nên dùng điện thoại khi đang kẹt xe?

Không nên cầm điện thoại khi đang điều khiển phương tiện, kể cả khi xe đứng yên giữa dòng. Nếu cần gọi, dùng thiết bị rảnh tay ở ô tô, hoặc dừng hẳn ở chỗ an toàn khi đi xe máy.

Ô tô có thể đi qua đường ngập không?

Không nên lội đường ngập sâu, vì nước có thể vào động cơ, làm hỏng hệ thống điện và che khuất chướng ngại. Nếu buộc phải đi qua đoạn ngập nông, đi chậm đều, không dừng giữa chừng, và kiểm tra phanh sau khi ra khỏi chỗ ngập.

Gia đình có nên giữ cả xe máy lẫn ô tô?

Nhiều gia đình đô thị làm vậy để mỗi phương tiện làm đúng việc. Nhưng giữ hai loại xe tốn chỗ và chi phí; hãy tính xem ô tô thực sự được dùng bao nhiêu chuyến mỗi tháng trước khi quyết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138